Kashan Gezi Rehberi

Kaşhan, çöl kenarında bir vaha adeta. İran’ın albenili şehirlerinden biri olan Kaşhan 7000 yıllık tarihi Sasani tapınakları ve 2000 yıllık tarihi evleri ile keşfedilmeyi bekliyor. Eski hamamlar, Fars peyzaj mimarisine özgü bahçeleri, tarihi ev ve camileri dolaşabilir, tarihi pazarın o mistik atmosferini burada yaşayabilirsiniz.

15.30’da Qom’dan hareket eden otobüs 1 saat 15 dakika sonra beni Kaşhan’a ulaştırıyordu. Saat 17.00’a geliyor. Otobüs terminalde bırakmadı ne hikmetse. Merkeze yakın bir yerde iniyor ve biraz adımlıyorum. Güneş henüz yakıcı etkisini yitirmedi. Farkındayım İran’da güneye doğru indikçe sıcaklık daha da bir artıyordu. Yol kenarında bir yeşil alan görüyorum hemen ağaç gölgesine geçerek biraz soluklanıyorum. Bu sırada notlarımı karıştırıyorum. Tebriz’de yaşayan Rıza arkadaşım sağ olsun benim için Kaşhan’da bir ev ayarladı. Couchsurfing üzerinden evinin kapılarını gezginlere açan Mohammad Tajaeian adeta bir iyilik elçisi. Profilinde 500’e yakın gezgine misafirperverlik yaptığını görüyorum.

Notlarımdan Mohammad’in telefon numarasına bakarak kendisini arıyorum. Kaşhan’a geldiğimi söylüyor ve evinin adresini kısa mesaj olarak göndermesini istiyorum. Bir 5 dakikalık bekleme sonrası gönderdiği kısa mesaj ile taksiye atlıyor ve kendimi eve atıyorum. Gayet güler yüzlü bir şekilde beni karşılıyor Mohammad. O sırada oğlu Mezdun geliyor ve kendisi de beni iyi bir şekilde karşılıyor. Mohammad oğlu ile birlikte yaşıyor. Oğlu berber. Çantamı uygun bir yere bırakıyor ve kendime gelmek için bir elimi yüzümü yıkıyorum. Döndüğümde buz gibi bir elma suyu ikramı ile karşılanıyorum. Bu beni fazlasıyla kendime getirdi açıkçası. Sakallarımın uzun olduğunu gören Mezdun istersem sakallarımı kesebileceğini söylüyor. Doğrusunu söylemek gerekirse bir 25 günlük yolum daha var ve bu sakallardan kurtulmak ilerleyen günler adına iyi olacak düşüncesi ile teklifini kabul ediyorum. Evin kullanılmayan bir odasına geçiyor ve orada Mezdun sakallarımı kesiyor. Bu sakal kesme olayı gerçekten iyi oldu benim için.

kashan-couchsurfing

Kashan, Couchsurfing Evi

Traş sonrası güzel bir duş alıyor ve iyice kendime geliyorum. Duştan çıkar çıkmaz bir de yemeklerin hazır olduğunu görünce bir an kendi kendime söylendim. Yahu şu dünyada ne iyi insanlar var. İyi ki geziyorum dedim her defasında. Yemekte o meşhur tane tane olan Pakistan pirinci ile yapılmış pilav ve patlıcan musakka var. Yanında buz gibi bir elma suyu içecek olarak. Saati de 19.00 yapmıştık. Güneş etkisini yitirmiş, ben de üzerimdeki yorgunluğu atar olmuştum. Mohammed’e kısa bir şehir turu atabilir miyiz diye sorduğumda hemen kabul ediyordu. Sırt çantama Kaşhan ile ilgili notları ve fotoğraf makinemi alarak çıkıyorduk Kaşhan sokaklarına. Havanın kararmasına henüz 2,5 saat var. Tabatabaei House’a gidebiliriz diyor Mohammad ve rotamızı buraya çeviriyoruz. Pekte uzak değilmişiz zaten. Mohammad ile yolda yürürken gözüme Türk bayraklı bir otobüs ilişiyor. Hemen soluğu otobüsün yanında alıyorum. İGEDER’in düzenlemiş olduğu “Doğu Medeniyetlerine Yolculuk” adlı gezi otobüsü. Otobüs çevresinde Türk eğitimcileri görüyorum. Merhaba! Dediğimde biraz şaşırıyorlar ve başlıyoruz sohbete. Burada ne işimin olduğunu, neler yaptığımı ve kısaca beni tanımak için sorular soruyorlar. Tek başıma çıktığım geziyi ve devam eden rotamdan bahsedince şaşırıyor ve seviniyorlar. Samimi olan tebriklerinden dolayı kendilerine çok teşekkür ederim. Ayaküstü bir 10 dakika konuştuktan sonra karşılıklı keyifli geziler dilerek ayrılıyordum.

kashan-igeder

İgeder, Kashan

Yaklaşık 10 dakika yürüme sonrası Tabatabaei Evi’ne geliyoruz. Mohammad, girişte bulunan bilet görevlisi ile konuşmaya başlıyor. Gülüşüyor ve anlıyorum ki buraya ücretsiz girmeyi istiyor. Nitekim öyle de oluyor ve Tabatabaei Evi’ne ücretsiz bir şekilde giriyoruz. Avlusuna adımımı atar atmaz etkileniyorum. Muhteşem bir görünüme sahip. Burada yaklaşık 1 saatimizi harcıyoruz. Zira öyle detaylara sahip ki sizde görünce bana hak vereceksiniz. Mohammad her detayı atlamayarak bana anlatıyor. Harika bir simetri, olağanüstü taş oymacılığı, sütunlar ve pencereler birbirini tamamlar nitelikte adeta. İçerisinde kaybolurcasına geziyor her anın fotoğrafını çekiyorum. Sizlere Tabatabaei Evi hakkında bilgiler vermek istiyorum.

Tabatabaei House

Tabatabaei Evi Kaşhan’da yer alan tarihi bir ev. 18. Yüzyılın sonrasına doğru inşa edilen yapı Tabatabaei ailesinin yaşadığı yerdir. Muhteşem avlusu, zarif duvar kabartmaları ile büyüleyici bir görünüme sahip olan evi vitray pencereler tamamlamaktadır. Geleneksel Fars mimarisinde tasarlanmış olan ev 5.000 metrekare alan üzerine kuruludur. Burada evin çeşitli bölümlerini görebilirsiniz. Bu bölümler içten birbirine girişi olan bir labirent gibidir. Tartışmasız harika bir simetriye sahip olan evin üst katından avluyu seyretmek sizi kendinize iyi hissettirecektir. Burada özellikle size önerdiğim nokta saat 17-00 – 19.00 saatleri arasında gelmenizdir. Rengarenk vitray pencerelerine vuran batan güneşin ışınları oda içerisine inanılmaz bir ahenk katmakta. Bu anı yaşamanızı tavsiye ederim.

tabatabaei-house2

Tabatabaei House, Kashan

Müzeye girişler ne yazık ki turist iseniz 10.000 Tümen. İran vatandaşları ise 5.000 Tümen’e giriş yapmaktalar. Saat 10.00 – 20.00 arası ziyarete açık olan Tabatabaei Evi, Kaşhan’da mutlaka ziyaret etmeniz gereken bir yer.

tabatabaei-house

Tabatabaei House, Kashan

tabatabaei-house4

Tabatabaei House, Kashan

Buradan ayrıldıktan sonra hemen yakın mesafede yer alan Sultan Amir Ahmet Hamamı’na geliyoruz. Aynı şekilde Mohammad buraya da girişi ücretsiz sağlıyor fakat bu defa sadece hamamın üst bölgelerini gezebilmek şartıyla. Sonra anlıyorum ki Mohammad ile Kaşhan gezileri bu şekilde ücretsiz geçiyor. 🙂 Kendisine soruyorum nasıl ücretsiz gezdiğimizi. Mohammad ise; burada ki tüm gezilecek yerlerin bilet sorumlularını tanıyorum. Bana misafir olan her gezgini bu şekilde müzelere girişini ücretsiz sağlıyorum, diyor…

Hamamın üst bölgelerini geziyoruz. Burası Kaşhan’a dair güzel bir manzara sunmakta. Aynı zamanda Borujerdi Tarihi Ev’de buradan görünmekte.

Sultan Amir Ahmad Hamamı

Sultan Amir Ahmad Hamamı, 16. yüzyıl Safevi döneminde inşa edilmiştir. 1778 yılında yaşanan bir deprem sonucu tahrip olan yapı Kaçar döneminde restore edilmiştir. Hamam yaklaşık 1000 metrekare bir alana sahip olup iki bölümden oluşmakta. Bunlarda ilki giyinme salonu ve bir diğer bölüm olan banyo salonudur. 8 adet sütunla çevrili bir havuzu bulunan hamam iç mekanı sekizgen şeklindedir. Hamam iç dekorasyonu özellikle büyüleyicidir. Süslü duvarları ve salon dekorları ile tasarlanmış olan hamam bugün Kaşhan’da yer alan önemli bir kültürel mirastır.

sultan-amir-ahmad-bathhouse

Sultan Amir Ahmad Hamamı, Kashan via wikipedia

Sultan Amir Ahmad Hamamı’nı 10.00 – 18.00 arası kişi başı 10.000 Tümen bilet ile ziyaret edebilirsiniz.

sultan-amir-ahmad-hamami

Sultan Amir Ahmad Hamamı, Kashan

Buradan ayrılarak Borujerdi Tarih Evi’ne geliyoruz. Hamam’ın üst bölgesinden de görebileceğiniz yapının mimarisi özellikle sizin de dikkatinizi çekecektir. Tek kubbeli ve oval bir yapı üzerine inşa edilmiş olan eser 15 küçük pencere tarafından çevrilidir.

Borujerdi Tarih Evi

Alavi Caddesi üzerinde bulunan tarihi ev İran’lı zengin bir tüccar olan Borujerdi’nin hayattayken yaşadığı yerdir. 25 işçi, birkaç ressam ve mimarların bir araya gelerek inşa ettiği bu tarihi ev güzel bir avluya sahiptir. Geleneksel Pers mimari kültürünün en belirgin özelliklerini taşıyan yapı ülkede gerçek bir başyapıt olarak kabul edilmekte. 40 metre yüksekliğindeki rüzgar kuleleri ile bir dikdörtgen avluya sahip olan Borujerdi Evi, duvarlarını süsleyen meyve ve çiçek resimleri ile görülmesi gereken nadide yapılardan biridir.

borujerdi-historical-house

Borujerdi Historical House, Kashan

kashan-borujerdi-historical-house

Borujerdi Historical House, Kashan

Buradan ayrılarak hemen arka sokakta yer alan Mahdi Cami’sini şöyle bir avlusundan gözlemliyoruz. 2 minareye sahip olan cami geniş bir avlu ve çeşitli oda bölmeleri ile çevrilidir. Bu odalarda yetişmekte olan yeni mollalar için eğitimler verilmektedir.

Mahdi Camii

Mahdi Camii

Hava kararmak üzere ve Mohammad ile birlikte eve dönüş yolu için yürümeye başlıyoruz. Eve pek uzak değiliz. Yolda çevreyi gözlemliyorum. Havanın da yavaş yavaş kararması ile Kaşhan caddeleri ışıl ışıl oluyor. Bu esnada Mohammad bana Kaşhan pazarını geze geze eve gidebiliriz diyor. Kabul ediyorum ve eve yakın olan Kaşhan pazarına giriyoruz. Henüz kapanmış değil. Saat 22.00 sularında Pazar esnafı dükkânı kapatmakta. Pazara girmemiz iyi oldu aslında.

Kaşhan Pazarı (Bazaar of Kashan)

Akşam saatleri ve aile bireylerinin pazarda alışveriş yaptıklarını gözlemliyorum. Her tezgâh başında birkaç İran’lı erkek ya da kadın görebilmek mümkün. Bu da benim lokal insanları gözlemleyebilmem adına iyi bir fırsat oluyor. Pazarda gıdadan giyime, elektronik eşyadan antika birçok ev eşyasına kadar geniş bir yelpazede ürün çeşitliliği bulunmakta. Kaşhan Pazarı Selçuklu Dönemi’nde inşa edilmiş ve Safeviler Dönemi’nde restore edilmiştir. Pazarın çeşitli bölümlerini süsleyen pencereli kubbeler özellikle öğlen saatlerinde güneşin yansımaları ile harika bir görünüme kavuşmaktadır. Bugün kullanımda olan Pazar alanı pek çok yerel esnafa ait dükkânlara ev sahipliği yapmaktadır. Pazar bölgesi camiler, türbeler, bir küçük kervansaray ve hamam gibi yapıları da içerisinde barındırmaktadır.

Bazaar of Kashan

Bazaar of Kashan

Bazaar of Kashan

Bazaar of Kashan

Bazaar of Kashan

Bazaar of Kashan

Pazarın iki ana giriş-çıkış kapısı bulunmak. Kuzeyi yani çıkış kapısına doğru yöneldiğinizde yol sizi Agha Bozorg Camisine götürecektir. Burası da görülmeye değer bir yapıdır. Doğaçlama gelişen bu Kaşhan gezimizde havanında kararması ile birlikte Agha Bozorg Camisinin gece görüntüsünü görme fırsatı yakalıyoruz. Sanırım gündüz görünümüne değişebilirim şuan ki halini.

Agha Bozorg, Kashan

Agha Bozorg, Kashan

Agha Bozorg Camii

İki minareli ve tek kubbesi ile adeta geniş avlusunu kucaklayan Agha Bozorg Camisi geleneksel İran cami mimarisine sahiptir. Ünlü İran mimarı olan Haj Sa’ban-ali tarafından 18. Yüzyılın sonlarına doğru inşa edilen cami aynı zamanda bir medrese görevi de görmektedir. Kaşhan’lı bir çok yeni mollanın yetişmesinde önemli bir yere sahip olan Agha Bozorg Camii şehrin merkezinde, Kaşhan Pazar Alanı çıkışında yer almakta. Simetrik mimarisi ile kendine hayran bırakan görünümü oluşturan iki büyük eyvan, bir mihrap girişi ve avlusunu süsleyen ağaç ve bir çeşme ile Kaşhan gezilerinizde uğramanızı önerdiğim güzel bir yapıdır.

Agha Bozorg, Kashan

Agha Bozorg, Kashan

Eve de yaklaştık böylelikle. Bir 5 dakikalık yürüyüş sonrası Mohammad ile olan Kaşhan gezintimiz sona eriyordu. Eve geldiğimizde Mohammad’de yorulacak olmalı ki hemen duşa giriyordu ve ardından bende duş ihtiyacımı karşılıyordum. Biz dışarıdayken evin oğlu Meznun’da akşam yemeklerini yapmış o sırada. Duştan çıkar çıkmaz akşam yemeklerimizi yiyoruz. Saat akşam 21.30 civarı…

Yemek sonrası sohbet ediyoruz. Daha sonra Mohammad bana 50 ülkeye yakın olan para koleksiyonunu göstermek istiyor. Öyle ya Mohammad Kaşhan’da yer alan Couchsurfing iyilik elçisi demiştik. Birçok gezgine ev sahipliği yapmış olan Mohammad İran’da yer alan en aktif CS kullanıcısı aynı zamanda.

Kashan, Couchsurfing Evi

Kashan, Couchsurfing Evi

Bende bunun üzerine koleksiyonda yer alması adına bir Türk parası çıkarıyor ve koleksiyona dâhil ediyorum. Hazır fotoğraf çektirmişken birde toplu fotoğraf çekinelim diyorum. Zira yarın akşama doğru Kaşhan’dan İsfahan’a doğru yola çıkarım düşüncesi ile. Meznun, ben ve Mohammad bu güzel günü ölümsüzleştirmek adına bir kare fotoğraf çekiniyoruz. Böyle lokal insanlar arasında olmak, onları tanımak, kültürlerini kendi ağızlarından dinlemek gerçekten beni mutlu ediyor. Bu fotoğrafta benim için manen çok özel bir yere sahip olacak.

Kashan, Couchsurfing Evi

Kashan, Couchsurfing Evi

Mohammad ve ben yorulmuşuz. Meznun ise boş olan odanın tamiratı ile uğraşmak için salondan ayrılıyor. Bu sırada Mohammad yatabilmem için yatağımı hazırlıyor. Saatte baya geç oldu. Yorucu bir günün ardından herkes uyumaya çekiliyor. Deliksiz bir uyku çekerek kendime geliyor ve yeni bir güne başlıyordum Kaşhan’da. Birlikte hazırladığımız kahvaltılarımızı yaparak saat sabah 10.00 sularında Mohammad ile tekrar Kaşhan şehir merkezine doğru yola çıkıyoruz.

Fin Bahçesi

Şehrin çıkışında yer alan Fin Bahçesi Safevi, Zandiyeh ve Kaçar dönemlerinin mimari etkisini yansıtmaktadır. Klasik İran mimarisinde inşa edilen Fin Bahçesi iki hamam, havuz, Sultani olarak bilinen çeşme ve selvi ağaçları ile dolu bir bahçeye sahiptir. Fin bahçesi içerisinde yer alan yapı muhteşem freskler, resimler ve yazıtlar içermektedir. Her yıl birçok yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen bahçe büyük bir kültürel ve tarihi öneme sahiptir.

Fin Garden via Rman Sky

Fin Garden via Rman Sky

Şehir merkezinde kısa bir tur attıktan sonra eski yerleşim bölgelerini gezmeye koyuluyoruz. Burası geleneksel kerpiç duvarlı evler, avlular ve yer yer küçük camiler ile çevrili bir yer. Şehir merkezine nazaran oldukça sessiz ve büyüleyici. Labirent sokaklarını adımlarken sizi sarmalayan sapsarı tek katlı kerpiç evler ve değişen insan yüzleri. Şehirde gezilecek yerleri bitirdikten sonra vaktinizin bir kısmını şehrin eski yerleşim bölgelerine ayırın. Sürprizlerle dolu olan bu bölgede samimi, güler yüzlü lokal insanlar ile etkileşime geçebilir, sokak aralarında oynayan çocukları gözlemleyebilirsiniz.

Kashan Old City

Kashan Old City

Öğlen saat 14.00’a kadar Mohammad ile birlikte Kaşhan’ın eski yerleşim yerlerini gezdik. Kaşhan gezintime son vererek İsfahan’a doğru gitme vakti gelmişti. Mohammad ile birlikte yavaş tempoda eve doğru yürüyor bu esnada şehir hayatını gözlemliyorum. Yarım saat süren yürüyüş sonrası eve geliyoruz. Yola çıkmadan önce bir kez daha duş alıyorum. Mohammad ve oğlu Kaşhan’da bana evlerini açan çok değerli iki insan. Onları tanıdığım için çok mutluyum. Bana sanki kendi evimdeymişçesine bir rahatlık sundular. Çantamı toparlıyor ve ardından Mohammad ve Meznun ile vedalaşarak evden ayrılıyordum. Otobüs terminaline gitmem gerek. Henüz kimseye adres sormadan bir başıma yürüyorum nereye gittiğim belirsiz. Bu sırada arkamdan bir ses “Hello”. İyi giyimli, genç biri yarım İngilizceyle yaklaşıyor yanıma. Adı Amir… Kısa bir ayaküstü muhabbet sonrası kendisine İsfahan’a gitmek istediğimi ve otobüs terminali adresine ihtiyacım olduğunu söylüyorum. Otobüs terminaline kadar bana eşlik etmek istediğini söylüyor. Kabul edemem, işiniz vardır desem de ne fayda. İran halkı gerçekten misafirperver ve yardımsever olduğuna bir kez daha şahit oluyordum. Türk olduğumu öğrenince ise ayrı bir seviniyor ve ısrarla bir şeyler yemek için beni bir lokantaya davet etmek istiyordu. Kabul etmediğimi söylesem de ısrar ediyor ve kendimizi lokanta da buluyorduk. Meşhur çello kebabı, salata ve içecekten oluşan 2 menü ile karşılıklı geçen keyifli sohbetler eşliğinde yemeklerimizi yiyoruz.

Kashan, Restoran

Kashan, Restoran

Yaşadığımız yerlerin adres ve kişisel iletişim bilgilerini karşılıklı olarak alıyor ve yemeklerimizi de yedikten sonra tekrar çıkıyorduk yola. Terminalin biraz uzak olduğunu ve taksi ile gitmemiz gerektiğini söylüyor. Bir taksi durduruyor ve otobüs terminaline geliyoruz. Taksi ücreti olan 2.000 Tümen’i de ısrarla kabul etmememe rağmen ödüyordu Amir. Terminal içerisine geçiyor ve İsfahan’a olan ilk otobüs için yer bakıyorduk bana. 2 otobüs firmasına ait yazıhaneyi gezdikten sonra Hamsafar Co otobüs firmasına yöneliyoruz. Bir önceki İran gezi notlarımda da bahsettiğim gibi yine aynı şekilde klasik, orta sınıf ve vip sınıf otobüsler mevcut. Orta sınıftan alabiliriz diyorum Amir’e ve kendisi bilet görevlisi ile Farsça konuşuyor. Pencere kenarı bir bilet alıyoruz. Saat 16.30 otobüsü ile İsfahan’a gideceğim. Biletim kesiliyor ve elimi cebime götürüp bilet ücretini ödemek için para çıkardığımda Amir engel oluyor. Kendisinin bilet ücretim olan 15.000 Tümen’i ödemek istediğini öğrenince olmaz, kabul edemem, hayır desem de Amir Kaşhan – İsfahan otobüs bilet ücretimi ödüyordu. Şaşkındım… Tamam, İran insanını artık tanıyorum. Zira bu gezim İran’a olan 2. seyahatim. Gerek insanı, gerek kültürü ile harika bir ülke. Fakat işin içine para girince İran insanı yine yapıyor yapacağını. Kendisine bir ton teşekkür ediyor ve sımsıkı sarılıyoruz birbirimize. Otobüs terminaline kadar bana eşlik etti, taksi ve otobüs bileti ücretimi ödedi. İyi ki bana seslenmiş. İyi ki tanışmışız. Artık İstanbul’da da bir dostun, evin var dediğimde ise gözleri parlıyor ve tekrar bana sarılıyordu. Orada vedalaştık ve terminalde biraz oyalanmaya başladım otobüs saatine kadar. Nitekim 1 saat kadar oyalandıktan sonra İsfahan’a olan yolculuğum başlıyor ve başımı cama yaslayarak dışarıyı seyredip yeni bir şehir ve yeni insanlar için kafamda güzel düşüncelere kapılıp gidiyordum İsfahan’a…

Bir sonraki makalem “İsfahan gezi notları ve İsfahan gezilecek yerler” dir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2013-2017 Tüm hakları saklıdır. Yasal Uyarılar | Gizlilik İlkesi | Gezi Rehberi | Site Haritası |