Yazd Gezi Notları

Gece saat 00.00’da çıktığım Yazd yolculuğum sabah saat 06.30 gün doğumunda sonlanıyordu… Yolculuk boyunca gayet iyi uyudum. Kendimi iyi hissediyorum. Yazd otobüs terminali şehrin batısında kalmakta. Terminalin çıkışında şehir merkezine giden toplu taşıma otobüsleri mevcut. Otobüsler her 15 dakikada bir kalkmaktadır. 500 Tümen karşılığında otobüsteki yerinizi alarak Amir Çakmak Kompleksinde ineceğinizi söyleyebilirsiniz. Zira kompleks şehrin merkezidir. Yaklaşık 5 dakikalık bir yolculuk sonrası şehir merkezine geliyorum. Başımı sağa çevirdiğimde Amir Çakmak Camii’nin o göz alıcı mimarisini görüyorum. İlk iş olarak bir kahvaltı yapmalıyım diye düşünüyorum. Bunun üzerine birkaç esnaftan nerede kahvaltı yapabileceğimi soruyorum. Kahvaltı için lokal insanlara “Subhane” dediğinizde onlar anlayacaktır ve sizi bir kahvaltıcıya yönlendireceklerdir. Birkaç kahvaltı mekânı için adres tarifi aldım. Söyledikleri yere gittiğimde ise buraların kapalı olduğunu gördüm. Amir Çakmak Camii girişinde oturacak yerler mevcut. Oraya giderek biraz oturdum ve zaman geçirdim. Yaklaşık bir 20 dakika sonra tekrar kalktım ve kahvaltı edebileceğim bir yer aramaya başladım. Neyse ki buldum!

Amir Çakmak Camii’nin arkasında bir pastane yer almaktadır. Burası sabah saat 06.30’da kepenklerini açıyormuş. Erken saatlerde Yazd’e geldiğiniz takdirde Amir Çakmak Camii arkasında yer alan pastaneye gelebilirsiniz. İşletmecisi oldukça güler yüzlü. Memnun kalacaksınız. Pastaneye girdiğimde henüz hamur işi ürünlerin gelmediğini gördüm. Ne yiyebilirim dediğimde ise bana menemen ve çay ikilisinden verebileceğini söyledi. Kabul ettim. Bu kahvaltı Yazd gezime başlamak için başlangıçta iyi olacaktır. Pastane, şark köşeleri gibi 3 büyük oturma alanlarına sahip. Ayakkabılarımı çıkarıyor ve girişte yer alan bir köşeye bağdaş kuruyorum. Beş dakikalık bekleme sonrası menemen ve çayım geldi. Pastane işletmecisi genç biri. Güler yüzlü demiştim. Nitekim benimle tanışmak ve konuşmak istediğini hissediyorum. Bir gülümseme ile nasılsın derken muhabbet o esnada koyulaştı. Çayım bitti, yenisini getirdi. Kendisine de bir çay aldı ve yemek sonrası da yaklaşık bir yarım saat muhabbet ettik. Saatte neredeyse 08.30‘a geliyor. Yavaştan ayaklandım ve ödeme yapmak isterken parayı kabul etmedi. Nasıl olur, almalısın derken almadı. Benden olsun, ikramımdır dedi. Hay Allah! İran’da misafirperverliğin doruk noktasına ulaşabilirsiniz. Zira her şehirde bu tür güzel anlar ile karşılaştım. Kendisine teşekkür ederek pastaneden ayrıldım. Yazd gezime ilk olarak Amir Çakmak Cami kompleksini gezerek başlıyorum. Saat 08.30, şehir uyanmış, dükkanlar açılmış ve insanlar caddeleri doldurur olmuş.

Amir Çakmak Camii, şehrin merkezinde yer almaktadır. Kapsamlı bir restorasyondan geçtiğini görüyorum caminin olduğu bölgenin. Büyük bir meydan yapmak için Amir Çakmak Camii sol ve sağ uzantılarını büyüterek bir kervansaray şeklinde yenileyeceklerini tabeladan gördüm. Sanıyorum 2016 yaz aylarında Yazd’e gelecekler şanslı olmalı. Camii, muhteşem bir simetriye ve aynı güzellikle olağanüstü bir göz alıcılığa sahip. Masmavi çiniler ile donatılmış 2 minaresi gökyüzü ile sanki birmiş hissi uyandırıyor. Önü geniş bir avluya açılıyor. Avluda bir türbe ve vatandaşların yazın sıcağında soğuk su içebilmeleri için buzdolabı soğuk su bulunmakta.

Yazd Gezilecek Yerler

Amir Çakmak Camii Kompleksi

Amir Çakmak Meydanı üzerinde yer alan kompleks muhteşem bir simetriye sahiptir. Görkemli görünümü ile Yazd şehrinin sembolü haline gelen yapı İran-Irak savaşında birçok savaş mağduruna ev sahipliği yapmıştır. Bünyesinde bir kervansaray, bir tekyeh alanı ve bir hamam bulunmakta. Aynı zamanda yapı giriş bölümünde yöresel lezzetleri tadabileceğiniz bir restoran ve çeşitli hediyelik eşya dükkânları mevcuttur.

Amir Çakmak Cami, Yazd

Amir Çakmak Cami, Yazd

Şah Rıza döneminde çeşitli restorasyonlar ile modern bir görünüm kazanan yapının çevre düzenlemeleri halen devam etmekte olduğunu gördüm. Çevresi tam bir kare şeklini alacak bu yapı Pers mimarisinin önemli örneklerinden biri. 2016 yazına kadar kompleks restorasyonu bitmiş olacak. Bu güzel eseri görmenizi öneririm.

Amir Çakmak Cami, Yazd

Amir Çakmak Cami, Yazd

Amir Çakmak Camii önünden geçen ana yolun karşısı Su Müzesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. Burayı da gezerek aradan çıkarabilirsiniz. Kişi başı giriş ücreti 10.000 Tümen turiste! Yerli vatandaşa 2.000 Tümendir. Güzel bir bahçesi bulunan müze İranlıların içme suyu ve sulama suyunu taşımak için yaptıkları Qanat yer altı kaynaklarının tarihini ve çeşitli eserlere ev sahipliği yapmaktadır.

Su Müzesi

Amir Çakmak Camii karşısında yer alan Su Müzesi, İranlıların içme ve sulama suyunu taşımak için yapmış oldukları Qanat adı verilen yeraltı kaynaklarının iki bin yıllık tarihini içermektedir. Su Müzesi, şehrin merkezinden geçen bir Qanat yapısının orijinal halini görebilirsiniz. Müzedeki orijinal Qanat 50 metre yerin altında bulunmaktadır. Aynı zamanda müze, Qanat yapımında kullanılan aletler, eski Qanat yollarını gösteren haritalar gibi çeşitli eserlerin yer aldığı bir geleneksel müzedir.

Su Müzesi, Yazd

Su Müzesi, Yazd

Müzeden çıkar çıkmaz eski yerleşim bölgelerine gidiyorum. İran’da gezmek için can attığım yerlerden biride Yazd eski yaşam alanları ve daracık labirent sokaklarıydı. İşte şimdi tamda buradayım! Bu bölgeyi nasıl anlatsam, ne söylesem. Sayfalarca yazılmaya değer ve hatta belgeselleri çekilecek bir bölge. Evet, Yazd eski yerleşim bölgesinden bahsediyorum. Burası sizi sanki tarihte başka bir döneme götürüyor. Dar sokaklarında kaybolurcasına adımlarken sanki farklı bir dönemde yaşıyor hissine kapılıyor, kerpiç evlerin sarımtırak renkleri gözlerinize adeta bir şölen sunuyor. Eski yerleşim bölgeleri dediğime bakmayın. Siz sokakları adımlarken yer yer ara sokaklardan sesler gelecektir. İşte bu şehrin alt sınıf mütevazı insanlarının sesleridir. Sokaklar o kadar sessiz ki, içinizde tatlı bir ürperti ve merak duygusu oluşuyor. Adımlarınız hızlanıyor, bir sokak, bir sokak daha geziyorsunuz. İnanılmaz bir merak uyandırıyor insanla. Ben hatta içimdeki bu karşı koyulamaz keşfetme dürtüsüyle öyle bir yere girdim ki kendimi bir evin salonunda buldum. Evet, evet bir evin salonunda! Burada ev düzenleri bazen karmaşıklaşıyor. Bir kapıdan giriyorsunuz avluda buluyorsunuz kendinizi, bazen de bir kapıdan girip iki adımlık koridor sonrası dış kapı diye tahmin ettiğiniz yer bir evin salonu olabiliyor.

Yazd sokakları

Yazd Sokakları

Yazd Sokakları

Yazd Sokakları

Sokakları sindire sindire adımlarken kendimi olağanüstü bir yerde buluyordum. Bir film sahnesi mi burası yoksa günümüz teknolojisinin yenemediği anılarla dolu bir yer mi? Kim bilir, kimler yaşadı burada. Avlusunda kimler top koşturdu, ağladı veya gülüştü? Neler yaşandı, eğlencelere ya da hüzünlere ev sahipliği yaptı. Bilemiyorum fakat bildiğim tek bir şey var ki kendimi avluya atar atmaz içimi kaplayan bir huzur. Her bir metrekaresini hissederek adımladım buranın.

Eski Yerleşim Bölgesi, Yazd

Eski Yerleşim Bölgesi, Yazd

Kimsecikler yaşamıyor burada. Ufak bir ahır var. İçerisinde 2 inek ve 1 keçi. Belli ki buranın eski yaşayanlarından birisinin. Pek uzakta değiller. Bir arka sokağa taşınmışlar. Oysaki bura restore edilip tekrar yeni bir yaşam alanı kurulabilir. Umarım buranın ahengini bozmazlar. Avluda eski döküntü bir kasalı araç var. Bu güzel mekan ile bir bütün olup anı ölümsüzleştirmek istiyordum. Nitekim atladım aracın kasasına ve zamanı orada durdurdum…

Eski Yerleşim Bölgesi, Yazd

Eski Yerleşim Bölgesi, Yazd

Burası beni çok etkiledi. Ama biliyordum ki Yazd’in bu tarih kokan sokakları beni bekliyor gitmeliyim. Eminim yeni insanlar, yeni mekânlar ve yeni hikâyeler beni bekliyor. Burada yarım saati aşkın bir süre dolaştım. Her bir odasına girdim, duvarlarına dokundum, havasını soludum.

Tekrar yola koyularak kaybolurcasına sokakları adımlarken sığıntı bir yerden konuşma sesleri duydum. Sese doğru yöneldiğimde ise 3 kişiye rastladım. Yanlarına gittim. Gülümsediler bana. Halı dokuma ve yıkama yapıyorlar. Birinin bacağı kırık diğerlerinin birer parmağı sarılı. Onlar Türkçe ya da İngilizce bilmiyorlardı, ben ise Farsça. Fakat gönül dili ile konuştuk. Hem çokta iyi anlaştık.

Yazd'de lokal insanlar ile birlikteyim.

Yazd’de lokal insanlar ile birlikteyim.

Yarım saate aşkın birlikte oturduk. Çay içtik, çay içtik ve bir daha çay içtik… Ayrılırken birbirimize sarılarak sadece Khoda Hafez (Allah’a ısmarladık) dedik. Yüzler gülüyordu. Onlar işlerine kaldığı yerden devam etti ben ise yeni hikâyeler toplamak için yola…

Tarih kokan sokaklar, Yazd

Tarih kokan sokaklar, Yazd

Tekrar Yazd’in mistik sokaklarındayım. İki çocuk gördüm. Birisi bisiklet sürüyor, diğeri kapıda onu izliyor. Kapıda olan belli ki ağabeyi. Kardeşinin bisikletle olan akrobasi hareketlerini seyrediyor. Gülümseyerek yanlarına yaklaştım. Farsça dışında bir dil henüz bilmiyorlar. El kol hareketleri yaparak anlaştık ve birbirimize sarıldık. Çocuklara sımsıkı sarılarak kokularını içime çektim. Bir fotoğraf çekebilir miyim ricamı kırmadılar.

Yazd'li bir çocuk...

Yazd’li bir çocuk…

Amir Çakmak Camii Kompleksinin sağ tarafı Yazd eski yerleşim bölgelerinin başlangıç noktasıdır. Buradan başlayarak sağlı sollu sokakları gezebilirsiniz. Düz devam eden yol ise sizi Zerdüşt Ateş Tapınağı Müzesine götürecektir. Nitekim eski bölgede yaklaşık 3 saate aşkın dolaştım. Her bir sokağını adımladım ve tarihte bir yolculuğa çıktım. Yolun sonu beni Zerdüşt Ateş Tapınağı Müzesine getirdi.

Zerdüşt Ateş Tapınağı

Zerdüşt dininin en önemli ateş tapınaklarından biridir. Ayetullah Kaşhani caddesinde yer alan müze Zerdüştlerce kutsal olarak kabul edilen 470 yılında beri hiç sönmeyen ateşe ev sahipliği yapmaktadır. Müze binası içerisinde yer alan bu kutsal ateş görevliler tarafından badem ve kayısı odunları ile beslenerek 24 saat süreyle hiç sönmeden yanmasını sağlamaktadır. Bu ateş, Yazd’e Ardakan’da bulunan orijinal yerinden 1940 yılında taşınmıştır. Müze aynı zamanda Zerdüştün büyük boy temsili bir portresine ev sahipliği yapmaktadır. Duvarlarını ise Zerdüşt dininin kutsal kitabı olan Avesta’dan bazı ayetler süslemektedir.

Zerdüşt Ateş Tapınağı, Yazd

Zerdüşt Ateş Tapınağı, Yazd

Müze binasının dış girişinde Zerdüştlerin kuş/adam sembolünü görebilirsiniz. Sembolde yer alan yüzük sadakat, eller saygıyı ve üç katlı olan tüylü kanatları ise düşünce ve davranışlarda saf olmayı öğütleyen Zerdüşt inancını temsil etmektedir.

Müzeden çıkarak tekrar Eski yerleşim bölgelerinin arasına karıştım. Bu yol beni Amir Çakmak Camii’nin oraya çıkaracak. Yarım saatlik hafif bir tempoda gerçekleştirdiğim yürüyüş sonrası şehrin merkezi Amir Çakmak Kompleksinin oradayım. Caminin önünde kalan yolun sağ tarafı sizi Kabir Camii (Jameh Mosque) götürecektir. Yaklaşık bir 200 metre yürüdükten sonra saat kulesi karşınıza çıkacak. Saat kulesine sırtınızı dayayın ve 10 adım sayın. Karşınızda Kabir Camii. 🙂

Kabir Camii (Jameh Mosque)

Şehir merkezine yakın bir konumda yer alan yapı 12. Yüzyılda inşa edilmiştir. 18. Ve 19. Yüzyıllarda camii yapılan eklemeler ile günümüz son görünümünü kazanmıştır. Ülkenin en seçkin ibadet eserlerinden biri olan camii Azeri tarzı bir Pers mimari özelliklerini taşımaktadır. Camii, bir çift minare ile taçlandırılmıştır. Göz kamaştırıcı çinileri, duvarlarını süsleyen dekorlar ve uzun kemerli avlusu ile oldukça etkileyici bir mimariye sahiptir.

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Muhteşem işlemeli eyvan ile ziyaretçilerini karşılayan camii iç mekânı da son derece etkileyici dekorlara sahiptir.

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Kabir Cami (Jameh Mosque), Yazd

Buradan ayrıldıktan sonra tekrar şehir merkezine yürüyorum. 10 dakikalık bir yürüyüş sonrası şehir merkezindeyim. Buradan Dakhme – Sessizlik Kulelerine gideceğim. Kulelere taksi ile gitmelisiniz. Taksiciye Dakhme dediğinizde anlayacaktır. Yalnız dikkatli olun. Taksiciler turist olmanızdan dolayı gidiş-dönüş fiyatına neredeyse 40-50 bin tümen fiyat vermekteler. Benim konuştuğum ilk taksici 45.000 tümen, ikinci konuştuğum taksici ise 30.00 tümen fiyat verdi. Yaklaşık 10 dakika süren sıkı bir pazarlığa girdik. Hatta ses tonlarımız bile yükseldi birbirimize karşı pazarlık esnasında. En son 20.000 tümene indi ben kabul etmedim arkamı dönüm biraz ilerledim ve sonra bir korna sesi… Pazarlık yaptığım taksi şoförü beni çağırıyor. Yanına gittiğimde 15.000 tümene Dakhme gidiş-dönüş 15.000 tümeni kabul etmişti.

İran’da taksiler paylaşımlı kullanılmaktaydı. Bunu bir önceki konularımda bahsetmiştim. Dakhme’ye giden başka yolcuya rastlamamıştım. Dolayısıyla tek gitmek durumunda kaldım. Dolayısıyla fiyat bu yönde pahalı olabiliyor. Bir hatırlatma da ülkede taksi ile bir yere gidecekseniz mutlaka sıkı bir pazarlık yapmanızdır. Turist olmanızdan dolayı normalden yüksek fiyat vermekteler size. İyi bir pazarlık ile fiyatı çekebildiğiniz kadar alt seviyelere çekin.
Dakhme, Sessizlik Kuleleri’ne genelde gidiş-dönüş taksi ulaşımı ile anlaşılmaktadır. Zira, siz kuleleri gezerken taksi sizi bekliyor olacaktır. Nitekim bende bu yönde anlaştım ve şehir merkezinden, sessizlik kulelerine 15 dakikalık taksi yolculuğu sonrası geldim.

Devasa bir çorak arazi burası. Güneş tam tepede ve kuleye ulaşmak bir hayli güç olacak benim için. Zira küçük bir dağ üzerinde yer alan ölü yakma yerine ulaşmak için bir hayli efor sarf etmeniz gerekecek.

Dakhme – Sessizlik Kuleleri

Zerdüşt dini için önemli bir yer olan Dakhme Sessizlik Kuleleri, ölü bedenlerinin vahşi hayvanlar tarafından yenmesi için bırakıldığı yerdir. Şehrin dışına kurulan bu büyük kuleler 1960’lı yıllara kadar aktif olarak kullanılsa da bu tarihten sonra törenlerin yasaklandığı söz konusudur. Yasak sonrası Zerdüşt topluluklarının ölü yakınları bölgenin yakınında yer alan mezarlığa gömülmeye başlanmıştır.

Dakhme Sessizlik Kuleleri, Yazd

Dakhme Sessizlik Kuleleri, Yazd

Bölge aynı zamanda size muhteşem bir Yazd manzarası sunmaktadır.

Dakhme Sessizlik Kuleleri, Yazd

Dakhme Sessizlik Kuleleri, Yazd

45 dakika burada bulundum. İki yüksek tepe var. Bu tepelerin üzerinde yer alan büyükçe bir çukur içerisine bırakılmakta ölü bedenler. Arka tarafta görülen görülen yapılar ise törenlerin yapıldığı yerlerdir. Sessizlik Kulelerine gelirken yanınızda mutlaka su bulundurunuz. Yüksek tepelere çıkmak yaz aylarında sizi bir hayli zor olacaktır. Sessizlik Kulelerine giriş ücreti 10.000 tümendir.

Dakhme, Sessizlik Kulelerinden ayrılarak beni bekleyen taksiye binip tekrar şehir merkezine dönüyorum. Biraz pazarları gezeyim düşüncesi ile Amir Çakmak Camii karşısında yer alan Pencah Ali Pazarına giriyorum.

Pazar Alanı, Yazd

Pazar Alanı, Yazd

Yazd, toplamda 12 adet tarihi pazara ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan en önemlileri Kuyumcular Pazarı, Pencah Ali ve Han Pazarıdır. Diğer şehirlerde olduğu gibi Yazd pazarları da muhteşem bir atmosfere sahiptir. Rengarenk tezgahları, lokal insanlar ve satıcılar ile bir bütün olan Pazar alanları içerinin verdiği tarihi hissiyat ile birleşerek muhteşem bir dinginlik uyandırmaktadır. Bu pazarlarda Yazd şalı, yerel desenlerle işlenmiş ipek keşmirler ve aynı zamanda gıdadan, ev eşyalarına ve hediyelik eşyalara kadar geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadır.

Sabah 09.00’dan beri geziyorum. Saat akşamüzeri 17.30 olmuş. Bir şeyler yemek için Amir Çakmak Camii meydanına gidiyorum. Burada çeşitli yemek yenilecek yerler bulunmakta. Meydandan fazla uzaklaşmadan bir restorana geçtim ve kendime çello kebabı söyledim. Afiyetle yediğim kebaptan sonra biraz Amir Çakmak Camii çevresinde dolaştım. Daha sonra Meşhed’e gitmek için şehirlerarası otobüs terminaline geldim. Aynı şekilde buraya 500 tümen karşılığında toplu taşıma araçları ile gelebilirsiniz.

Terminale geldiğim vakit farklı otobüs firmalarına yönelmedim. İran’da şehirlerarası otobüs yolculuğumu Hamsafar Co ile gerçekleştiriyorum. Otobüs ve hizmetlerinden memnun kalmıştım. Hamsafar Co’dan 28.000 Tümen karşılığında beni Meşhed’e götürecek biletimi aldım. Otobüs akşam 20.00’da hareket edecek. Saat henüz 18.30. Terminalde biraz oyalanıyor ve saati de 20.00 yapıyordum. Beni Meşhed’e götürecek olan otobüs perona girmiş ve bende otobüsteki yerimi alıyordum. Kısa bir beklemeden sonra otobüs hareket ederek 11 saat sürecek olan Meşhed yolculuğumda artık başlıyordu…

Bir sonraki yazı “Meşhed Gezi Notları ve Meşhed Gezilecek Yerler” dir.

  1. Yurdanur Dalkıran

    Merhaba Fatih Bey,

    Mart ayında İran’a gideceğiz. Biz gidiş için uçak bileti aldık ama dönüş için karar veremedik. Tebriz’den Van’a direkt otobüs var mı acaba? Bir de elinizdeki dokümanları bize de gönderebilir misiniz? Şimdiden teşekkür ederim iyi günler.

    1. Merhaba,

      Mart ayı İran’ı gezmek için son derece ideal bir zaman. Tebriz’den Khoy’a minibüs veya taksi ile ulaşabilir ve Khoy’dan Kapıköy Sınır Kapısı’na çalışan taksi ve ya minibüsle ulaşım sağlayabilirsiniz. Sınır Kapısından ise Van şehir merkezine minibüsler çalışmaktadır. Dokümanları mail adresinize gönderdim, bilginize.

      Başka sorularınız olursa yazabilirsiniz.

  2. Merhaba Fatih Bey,

    Paylaşımınız için çok teşekkürler. Yazd’e bir kadın tek başına gidip rahatlıkla gezebilir mi? İyi günler dilerim.

  3. ‘Çocuklara sımsıkı sarılarak kokularını içime çektim’ demişsiniz ya işte bu cümle kanıtlıyor tanımladığınız gibi bir gezgin olduğunuzu. Dilerim bir gün Afrika ülkelerinde Mesela Njer’de bir köyde ya da Çad’da bir mülteci kampında çocukların bakışlarındaki muhabbeti, ürkekliği de gönlünüze doldurma imkanınız olur. Yakındaki İran seyahatim dolayısıyla sizi tanıdım ve çok faydalandım, teşekkür ederim. Bir gün Sahraaltı Afrika seyahati imkanınız olursa size seve seve danışmanlık yaparım.

    1. Merhaba Havva Hanım,

      Düşünceleriniz için teşekkür ederim. İran seyahatiniz öncesi sormak istediğiniz sorular olursa lütfen buradan yorum olarak ya da mail gönderebilirsiniz bana. Size yardım etmekten mutluluk duyarım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2013-2017 Tüm hakları saklıdır. Maldivler Turları | Phuket Otelleri | Pattaya turu | Yasal Uyarılar | Gizlilik İlkesi | Gezi Rehberi | Site Haritası |